Yönetişim Nedir

Yönetişim Nedir?

08.03.2016

Toplu yaşam alanlarının genişleyerek sayılarının hızla artması, insanların toplu halde yaşamaya alışık olmalarına karşın bir yönetime ihtiyaç duymalarını gerektirmiştir. OLuşan bu yönetim ihtiyacı zaman içerisinde genişlemiş ve daha profesyonel anlayışa ihtiyaç duymaya başlamıştır. Özellikle bilgi işlem teknolojilerinin artan gelişimi yönetimi salt bir tanım olmaktan çıkarıp yükselen ihtiyaçlara bir cevap olacak şekilde Yönetişim kavramına bürünmesi gereğini doğurmuştur. Yönetişim sadece bir tanım ile oturtulabilecek bir kavram olmayıp, gerçek hayata olan projeksiyonlarını detaylıca incelemek ve toplu yapı yönetimini nasıl toplu yapı yönetişimi olabileceği üzerine odaklanmak gereklidir. Oluşması gereken bu yeni yönetim anlayışı olana Yönetişimin, yönetilen kesiminde yönetim içerisinde olması gerektiğini vurgulamalıdır.Yönetilen ve yönetim arasında keskin ve düz çizginin silinmesi ile karşılıklı ve içeren yönetim anlayışı olan Yönetişimin yeşermesi sağlanacaktır.

Apartman ve site yönetimleri, toplu yapı yönetimleri son yıllarda hızlı bir dönüşüme girmiş ve ülkemizde kalkınan bir sektör haline gelmiştir. Bir yönetim şekli olarak apartman ve site yönetimleri önceden belirlenen bir ortak amacı geliştirmek için merkezi ve hiyerarşik bir sistem içerisinde gerekli iş bölümünü yapmalıdır. Belirlenen hedefe giden sadece bir yol değil doğru ve muhtemel de birden fazla yolun olduğunu, çoklu katılım ile bu yolun yönetilme için daha doğru oluşturulabileceğini kabul eder. Yönetimin performans ölçütlerini geliştirerek, merkezcil olmaktan uzak çok aktörlü ağsal bir ilişki kuramını oluşturması, aktörleri bu sisteme kanalize etmesi, yönlendirmesi ve kaynakların kontrol edilmesiyle oluşacak yapıya yani yönetim değil yönetişim anlayışını geçmesi gerekmektedir. Bu açıdan incelendiğinde yönetişim, apartman ve site topluluğu ve yönetim sistemindeki ilgili tüm aktörlerin bireysel ve toplu çabaları ile yönetim faaliyetinin hedefine ulaştırılması olarak anlatılabilir. Yönetişim anlayışı, apartman veya site sakinlerini ve maliklerini bir topluluk içerisindeki ortak aktörler gözüyle bakmakta ve bu toplumdaki ekonomik, finansal ve toplumsal gereksinimleri karşılayacak içsel etkileşimlerle sağlayacak bir yönlendirme ve denetleme sistemi olarak oluşmaktadır.

Yönetişim teriminin oluşması temel olarak apartman ve site yönetimlerinden çıkmamış olup Yönetişim apartman ve site yönetim yazılımı ile toplumsal bir algı yaratma çabası anlamına gelen yönetişim kelimesini yönetim stratejisi olarak apartman ve site yönetimlerine indirgemeye çalışmaktadır. Toplumsal bir yönetim kavramı olan Yönetişimin ortaya çıkışı ingiliz yönetim modelinde klasik westminister modeline bir karşı çıkış olarak doğmuştur. Bahsi geçen politik yönetim sistemine kısaca değinirsek, modelde parlemento ve güçlü kabine hükümet sistemi ve demokratik olarak sağlanması beklenen yönetim sorumluluğu sisteminden bahsedilmektedir.

Yönetişim ve yönetim kavramları arasında benzerlik olduğu düşünülse de yönetişim kavramı dilimize ve yaşantımıza yönetim kavramının yeni nesil hayat dinamiklerine uygun sistematik ve kolektif bir yaklaşım olarak girmiştir. Yönetim kavramı geniş bir yaklaşım ile ele alırsak hükmetmek, kontrol altına almak ve bunu sürdürmek olarak görülebilir. Yönetişim kavramı ise yönetim kavramına paralel olmakla beraber farklı bir yaklaşım izlemektedir. Yönetişim kavramı, yönetim ile yönetilen olarak adlandıracağımız aktörler arasındaki etkileşimi, katılımı ve faaliyetler arasındaki ilişkiyi tanımlar. Kapsamlı bir yaklaşıma girilmeden bakıldığında yönetim ve yönetişim kelimeleri dilimizde aynı anlamda kullanılmaktadır; ancak yapılan çalışmalar ve teknik gelişmelerin geniş yelpaze ile kişilere ulaşması yönetişim kelimesinin kullanılmasında ve algısında önemli değişikliklere neden olmuştur. Bununla beraber, yönetişim kavramı bu kullanımının yanında yönetime katılmak kavramına olan benzerliği de bulunmaktadır.

Yönetim kavramı yukarıdan aşağıya olacak şekilde hiyerarşik bir tarzı belirtirken, yönetişim kavramı da yönetimde olduğu gibi yukarıdan aşağıya tek yanlı bir tarz yerine birlikte ve yardım ile yapılması gereken bir operasyonel tarzı belirtir. Yönetişim yaygınlaşan kavramının içerisinde ise apartman ve site kaynaklarının yine apartman ve site yönetimi içerisinde finansal ve yaşamsal gelişmeler için nasıl kullanılacağı belirtilir. Apartman ve site genel kurullarında alınan kararlar ve yönetime yönetişim için verilen bu gücün nasıl kullanıldığı ile apartman, site malik ve sakinlerinin yönetim sürecine nasıl katıldığı konusundaki uygulamalar da yönetişimin kalitesini belirler. Bu tanımlar ışığında yönetimde yönetişim seviyesinin belirlenmesinde; yönetime katılım, hukuki sorumluluk ve zorunlulukların çerçevesinin belirlenmesi, şeffaflık, yönetim ve yönetilen arasında ki duyarlılık, etkinlik ve verimlilik gibi unsurları barındırması önem arz etmektedir. Katılımcılık yönü ile de yönetişim önem arz etmektedir. Yönetime katılımda şeffaflık ve hesap verebilirlik ikilemi içinde yönetimin gerçekleştirilmesi ve bu ikilem sayesinde apartman veya site yönetiminin finansal kalkınmada, sosyal refahta ve toplu yapı yaşam huzurunda beklentileri karşılanabilecektir. Bu bakış açısı ile Yönetişim, yönetimden daha geniş kapsamlı sayılabilir.

Apartman ve site yönetimlerine yönetişim yaklaşımının kazandırılması ortak amaçları güden ve paylaşan bir topluluk olan malik ve sakinler ile bu sınırlı kaynakların kontrolünden sorumlu olan apartman ve site yöneticileri benzer ihtiyacı olan gruplar ile aralarındaki ilişkilerin ve yaşanan etkileşimlerin sürdürülebilir kılınmasını beklemektedir. Bu kapsamda apartman ve site yönetimini apartman ve site yönetişimi olarak ele aldığımızda genel kapsama egemen bir otorite bulunmamaktadır. Yönetim ile karşılaştırıldığında ise Yönetişim kavramının sınırları çok geniş olarak görülmekle beraber sınırsızdır da. Genel yaklaşımla Yönetişim sonuçlarla ilgilenmesi de yönetişimin sonuçları çerçevesinde aranması gerektiğini göstermektedir. Yönetişim apartman ve site yönetim yazılımının logosunda da görülebileceği gibi bir ahenk ve uyum içerisinde hepsinin kontrol edilmesini anlamlandırmaktadır.

Yönetime yaklaşımlar kapsamında Yönetişimin apartman ve site yönetimlerinde ki tamamlayıcı unsurları şu şekilde belirtilebilir.

Şeffaflık; yönetişim kavramının yaklaşımı apartman ve site yönetimlerinde gerek yönetim içi gerek interdisiplineri serbest bilgi akışı ile sağlanabilecektir. Şeffaflığın bu temeli ise usullerin, yönetim birimlerinin ve bilgilerin yönetilenler için yani apartman veya site sakin ve malikinin kolay ulaşılabilir olması ile mümkün olabilecektir. Bu kapsam dışındaki yaklaşımlar yönetimlerde şaibeye, rant kazanımı şüphelerine ve benzer olumsuzluklara yol açabilecektir.

Hesap verebilirlik; bir kurum olarak apartman ve siteleri göz önüne aldığımızda apartman ve site yönetimindeki görevlililerin yine yönetim üzerindeki sorumluluklarını kullanmasına ilişkin, kişilerin yani apartman veya site sakin ve malikinin soru ve sorunlarına cevap verebilir olma, malik ve sakinlerden gelen eleştirileri de dikkate alarak bu yönde hareket etme ve başarısızlık durumlarında da sorumluluğu üzerine alma gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Katılımcılık; yönetişim kavramını benimsemiş olan apartman ve site yöneticilerinin yine apartman veya site sakin ve maliklerin kendilerini doğrudan ya da temsilen karar alma süreçlerine katılmaları gerekmektedir. Malik ve sakinlerin aktif katılımı sayesinde, yönetim planları oluşturulurken farklı görüş ve düşünceler arasında uzlaşma sağlanmakta, böylelikler malikler ve sakinler bireysel çıkarlar ötesinde ortak çıkarla için hareket edebilmektedirler.

Cevap verebilirlik; apartman ve site yönetimlerinin veya yöneticilerinin yine apartman ve site ile malik ve sakinlere hizmet etme amacı içerisinde olması gerekmektedir. Bu teminden yola çıkarak malik ve sakinlerin yönetimdeki kişiler veya direk yönetim tarafından dinleneceklerini bilmeleri anlamındadır. Bu kapsamda yönetişim kavramını benimsemiş bir yönetimin cevap vermeye hazır, sempatik, sorunlara duyarlı aynı zamanda halkın ihtiyaç ve isteklerini anlayabilen bir yapıda olması gerekmektedir.

Hukuki yaklaşım ve hukuk üstünlüğü; ilke olarak apartman veya site yönetimlerinin dil olarak oluşturulan kanuni çerçeveler içerisinde hareket etmelerini ve apartman veya site malik ve sakinlerinin yasal çerçeveler içinde davranışlarını yönetmeleri ve bununla beraber malik veya sakinlerin de kendi davranışlarına kanunların uygulanabileceğini kabul etmeleri gerekmektedir. Yönetimlerin sürekliliği için bu birimlerin ve kavramların uygulanmasında süreklilik gerekmektedir. Sürekli sorgulanan ve yaptırılmarı yargılanan bir yönetim yerine katılım ile operasyonlarına yön verebilen bir yönetime geçilmesi gerektiğini anlatmaktadır. Apartman ve site yönetimlerinde iyi bir yönetişim, yukarı da bahsedilen bu ilkelerin gereği gibi yerine getirilmesini beklemektedir. Bu kıstasları birbirinden bağımsız düşünmek de mümkün değildir. Yönetim kavramı karşısında Yönetişimin önem ve değer kazanması bu ilkelerin mümkün olduğunca yüksek bir başarı oranı ile uygulanmasına bağlıdır.

Yönetişim, bir yönetim ağında farklı çıkarları çatışabilen, kendi iç sistemlerinde birbiri ile belli ölçüde bağımlı olan aktörlerin ortak bir çalışma ile gerçekleştirdiği bir yönlendirmedir. Hiyerarşik yerleşimde üstten asta doğru akışı sağlanan kara mekanizmasında bu çok sayıda aktörün kendi aralarında karşılıkla etkileşimleriyle oluşan yönetişim kavramı yönetim aktörlerinin kendi aralarında uyumu ve koordinasyonu ile sağlanmaktadır. Yönetişim kavramı özünde, kendi kendini yöneten ağlar olarak yönetilebilirliğe meydan okumayı içermektedir. Yönetimden yönetişime geçiş kısa vadede gerçekleştirilebilecek ve kolaylıkla uygulanabilecek bir süreç değildir. Yönetişim kavramının apartman ve site yönetimleri üzerindeki başarısı Yönetişim apartman ve site yönetimi yazılımı ile önümüzdeki zamanda yaşanacak başarılı gelişmeler gösterecektir.